|
Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini
mekanik enerjiye çeviren makinalara
motor denir.
Yakıtlarına göre motorlar, Dizel-Benzin-LPG
li olmak üzere ayrılırlar. Benzinli
motorun yakıtı benzin; Dizel motorun
yakıtı Mazot (motorin); LPG'li motorun
yakıtı ise LPG gazıdır.
Silindir diziliş şekillerine göre motorlar
sıra tipi, v tipi, yıldız tipi, boksör
tipi şeklindedir.
Soğutma sistemine göre motorlar,
su soğutmalı ve hava soğutmalı diye
ikiye ayrılır.
Yanma sistemine göre motorlar, içten
yanmalı ve dıştan yanmalı diye ikiye
ayrılır. Araçlardaki motorlar içten
yanmalı motorlardır. İçten yanmalı motorlar
ise, mazot, benzin ya da motorin yakarlar.
Motorlar, çalışma zamanlarına göre,
iki zamanlı ve dört zamanlı motorlar
diye ikiye ayrılır.
Benzinli motorlarda ateşleme, sıkıştırılmış
benzin-hava karışımının buji ile ateşlenmesi
ile olur.
4 zamanlı motorlarda 4 zaman, sırası
ile şöyledir: Emme, sıkıştırma, ateşleme
(veya genişleme; iş zamanı da denir),
egzost.
Enjektörlerden püskürtülerek ateşleme
yapılan motorlarda yakıt olarak motorin
kullanılır.
Katalitik konvertör kullanılan araçlarda
yakıt olarak, kurşunsuz benzin kullanılır.
Bir motorun bazı parçaları şunlardır:
marş motoru, piston, segman, piston
kolu, silindir kapağı, supap kapağı,
eme manifoltu, egzost manifoltu, silindir
gövdesi, silindir gömleği, karter, conta,
külbütör, emme supapı, ekzost supapı,
supap iteceği, krank mili, kam mili,
volan dişlisi, eksantrik dişlisidir.
Dizel motorda ise bunların dışında,
mazot pompası (enjeksiyon pompası) ve
enjektör de bulunur.
Benzinli motorlarda, üsttekilerin dışında
karbüratör, benzin pompası, buji, disribütör,
bobin vardır.
ATEŞLEME SİSTEMİ
Benzinli motorun ateşleme siteminin
bazı önemli parçaları şunlardır:
Akü, kontak anahtarı, endüksiyon bobini,
distribütör, buji ile distribütör içinde
bulunan platin takımı, alçak yüksek
gerilim kabloları kondansatör, tevzii
makarasıdır.
Bezinli motorlarda bujinin görevi ateşlemeyi
sağlamaktır. Benzinli motorlarda bulunan
distribütör' ün en önemli görevleri
endüksiyon bobininden gelen yüksek voltajı
bujilere dağıtmanın yanı sıra, platin
ve meksefe yardımıyla yüksek voltajın
oluşumunu sağlamak, ayrıca tevzii makarasıyla
da elektrik dağıtımını sağlamaktır.
Endüksiyon bobini aküden gelen voltajı
15.000 - 25.000 volta çıkarır.
Bujilere ateşleme sırasına göre akım
dağıtan distribütördür. Motor çalışmazken
kontak anahtarı, ateşleme durumunda
açık unutulursa platin ya da bobin yanabilir.
Aracın belirli bir km.'sinden sonra
bazı parçaları değişmelidir. Bunlardan
biri platin ve bujidir. Ateşleme sistemi
ayarlarından biri buji ayarı ve diğeri
ise platin ayarı ile avans ayarıdır.
Platin meme yapmış ise meksefe (kondansatör)
yanabilir. Platin meme yaparsa zımparayla
temizlenir.
Motorun çalışması sarsıntılı ise, sebebi
buji kablolarından birinin çıkmış olması
olabilir.
Benzinli bir motorda normal yanma olmamasının
sebeplerinden biri bujilerin normal
ateşleme yapmaması,
bir diğeri de platin ayarının bozuk
olması ayrıca bujilerin kurum bağlanmış
olmasıdır.
Bujiler ayarsız ve aşınmış ise motor
çekişten düşer.
Buji ayarları yanlış yapılmış bir aracın
egzost dumanı siyahtır.
Motorun egzostundan siyah duman çıkması
durumunda karışım oranı da kontrol edilmelidir.
YAKIT
SİSTEMİ
Benzinli motorun yakıt sisteminin parçalarından
bazıları şunlardır:
yakıt deposu, yakıt pompası, yakıt göstergesi,
karbüratör, hava filtresi, emme manifoltu.
Dizel motorun yakıt sisteminin parçalarından
bazıları şunlardır: yakıt deposu, besleme
pompası, mazot filtresi, enjeksiyon
pompası, enjektör, ısıtma kızdırma bujileri,
yakıt göstergesi.
Hava filtresinin görevi, karbüratöre
giren havayı süzmek ve ve sessiz emiş
sağlamaktır. Hava filtresinin tıkanmasını
önlemek için basınçlı hava ile temizlemeliyiz.
Öte yandan, hava filtresi tıkalı olan
motor zengin karışımla çalışır. Filtre
yine de temzilenmeden motor hala çalıştırılırsa
motor boğulur.
Karbüratör, emme manifoltu üzerindedir
ve sadece benzinli motorlarda olur.
Benzin-Hava karışımını ayarlar. Karbüratörün
karıştırma oranı 1/15'tir.
Jikle devresinin görevi, soğuk havalarda
motorun çabuk çalışmasını sağlamaktır.
Jikle devresi karbüratörde bulunur.
Jikle kelebeği, karbüratörün hava giriş
deliği önünde bulunur.
Yağ filtresi yağı süzer ve temizler.
Silindir içindeki yanmış gazlar egzost
manifoldu ile dışarı atılır.
Egzost susturucusu, basınçlı olarak
çıkan yanlış gazların sesini azaltır.
Eğer aracın egzostundan fazla ses çıkıyorsa
susturucu patlak olabilir.
Supap ayarı, en önemli motor ayarlarından
biridir. Soğuk ve sıcak ayar olarak
ikiye ayrılır.
Bir aracı kış şartlarına hazırlarken
en önemli noktalardan biri hava filtresini
kışlık pozisyona almak ve otomatik jikle
kışlık pozisyonuna çevirmektir.
Araçta yakıt ikmali yapılırken motor
stop edilir.
Ayağımızı gaz pedalından çeksek bile
motorun hala çalışmasını sağlayan devre
rölanti devresidir.
Yakıtın içinde toz-su-pislik vs. varsa
motor tekleyerek çalışır.
Yakıt sistemi ayarlarından biri rölanti
ayarıdır.
Boğulmuş bir motoru çalıştırmak için
gaz pedalına sonuna kadar basılarak
marş yapılır.
Motor ısınıca stop ediyorsa karbüratöre
de bakılmalıdır.
Araç kulanırken yakıt tasarrufu için
hava filtresi temizlenmeli,
Karbüratör ayarları yapılmalı,
Jikle devresi açık unutulmamalıdır,
Rölanti yüksek olmamalıdır,
Eskimiş bujiler temizlenmeli,
Lastik hava basınçları normal olmalıdır,
Fren ayarlarının sıkı olmaması,
Uygun viteste gidilmesi,
Debriyaj kaçırması olmamalıdır,
Saatte 90/100 km hızın geçilmemesi
gerekmektedir.
Aracın fazla yakıt yaktığını anlamak
için eksozuna bakılır. Eğer egzost rengi
siyahsa fazla yakıt yakıyor olabilir.
YAĞLAMA SİSTEMİ
Yağlama sisteminin parçaları:
Karter-yağ pompası,
Filtre,
Gösterge,
Seviye çubuğu,
Yağ kanallarıdır.
Motorda yağın bazı görevleri:
Sürtünmeyi azaltmak,
Aşınmayı önlemek,
Silindir ve segmanlar arası boşluğu
doldurup sızdırmazlığı sağlamak,
Soğutmaya yardımcı olmak,
Aşınmadan dolayı oluşan pislikleri temizlemektir.
Karterin önemli görevlerinden bazıları:
Motor bloğunun altını kapatmak ve
yağa depoluk etmektir.
Araçta motor yağı kontrol edilirken
kontak anahtarı kapatılır ve 4-5
dakika beklenir. Yağ ölçümü yapılırken
araç düz durumda olmalıdır. Yağ seviyesi
yağ çubuğuyla ölçülür, ve yağın seviyesi
yağ çubuğunun iki çizgisi arasında olmalıdır.
Yağ seviyesi normalin çok altında iken
motor çalıştırılırsa motor ısınır ve
yanar.
Motor yağı değiştirilirken motor sıcak
olmalıdır.
Motorlarda genellikle 20-50 W numara
motor yağı kullanılır. Motorun yağı
karterin altındaki tapa açılarak boşaltılır.
Yeni motoryağı ise süpap muhafaza kapağı
üzerindeki kapaktan doldurulur.
Motor yağı ve yağ filtresi belli km'lerde
mutlaka değiştirilmelidir.
Motorda yağ basıncı yoksa,
yağ yok,
filtre tıkalı,
yağ pompası arızalı,
ya da yağ müşiri arızalı olabilir.
Motorun yağ eksiltmesinin sebeplerinden
bazıları:
Karter contasnın yırtılması,
sekman ya da silindirlerin aşınması,
karterin delik olması,
tapadan yağ sızdırmasıdır.
Yağ yakan motorun eksoztundan mavi duman
çıkar.
Marşa basılıp motor çalıştırıldığında
yağ lambasının sönmesi gerekir.
Motor çalıştığı sürece yağlamanın olup
olmadığı motor yağ göstergesinden takip
edilebilir.
Motor çalışırken yağ göstergesinde anormallik
görülürse motor hemen durdurulur.
SOĞUTMA SİSTEMİ
Su ile soğutma sisteminin bazı parçaları:
Radyatör,
Vantilatör,
Devir daim pompası,
Termostat,
Hararet (ısı) gösterici,
Hararet (ısı) müşiri,
İlave su kabı,
Fan motorudur.
Radyatör, soğutma suyuna depoluk
eder. radyatörün altında su boşaltma
musluğu vardır.
Termostat silindir kapağı su çıkışındadır.
Motorun sıcaklığını çalışma sıcaklığında
sabit tutar.
Devir daim pompası vantilatör kayışından
hareket alır. Radyatördeki soğuk suyu
su kanallarına yollar.
Hava soğutmalı motoru, su soğutmalı
motordan ayıran bir diğer özellik hava
soğutmalı motorda radyatör ve su pompasının
olmamasıdır.
Vantilatör kayışı V şeklindedir. Kayış
gerginliği 1-1,5 cm civarında olmalıdır.
Vantilatör kayışı hareketini krank mili
kasnağından alır ve vantilatör kayışı
devir daim pompası ve alternatörü (şarj
dinamosunu) çalıştırır. vantilatör kayışı
koparsa motor hararet yapar.
Soğutma sisteminde su azalıyorsa
silindir kapak contası arızalı veya
radyatör delik,
radyatör kapağı bozuk,
radyatör hortum ve kelepçeleri arızalı
veya delik,
kalorifer hortumları delik veya
termostat arızalı olabilir.
Motorun hararet yapmasının nedenleri:
->Radyatör peteklerinin tıkanması,
->radyatörde suyun azalması,
->vantilatör kayışının gevşek veya
kopuk olması,
->termostatın arızalı olması,
->motor yağının azalması,
->motor soğutma suyu kanallarının
tıkalı olması,
->uygun vites ve hızda gidilmemesi,
->otomatik fanın arızalı olmasıdır
Radyatöre konacak suyun seviyesi peteklerin
üzerinde olmalıdır.
Çok sıcak motora rölantide çalışırken
ılık ve kireçsiz su konur.
Motor bloğundaki su kanalları pastan
ya da kireçten tıkanmış ise motor fazla
ısınır.
Radyatöre konacak suyun içilecek temizlikte
ve temiz su olması gerekir.
Su olduğu halde motor fazla ısınıyorsa,
termostat arızalıdır.
Donmayı önlemek için radyatöre antifriz
ilave edilir.
Termostatı sökülmüş motor, gereğinden
soğuk çalışır aşınmalar artar ve verim
düşer.
Motorun çok sıcak çalıştırılması motoru
çekişten düşürür.
Motor çok sıcakken radyatöre soğuk su
konursa silindir kapağı ve blok çatlayabilir.
Çok sıcak bir motorda radyatör kapağı
ıslak bir bezle tutulup hafifçe gevşetilir
ve buhar tamamen atılınca radyatör kapağı
açılır.
Araçta ısı (hararet) göstergesi çalışmıyorsa
ısı müşiri arızalı olabilir.
Motor, çalıştıktan sonra çalışma sıcaklığına
gelmiyorsa kalorifer hortumlarında kaçak
olabilir.
Motor ısısının aniden yükselmesinin
sebebi kayış kopması olabilir.
MARŞ
SİSTEMİ
Marş sistemi motora ilk hareketi verir.
Parçaları:
-akü,
-kontak anahtarı,
-marş motoru,
-volan dişlisidir.
Marşa basıldığında marş motorunun bediks
dişlisi volanın üzerindeki dişlilerle
kavraşır ve volanı döndürür.
Volan da krankı döndürerek, motora gerekli
ilk hareketi verir.
Marş durumunda marş motoru hiç dönmüyorsa:
akü bitik,
akü kutup başları gevşek,
akü kutup başları oksitli,
marş otomatiği arızalı,
marş motoru sargıları arızalı ya da
sigortası atık olabilir.
Motor çalışırken marş yapılırsa volan
dişlidi, marş motoru ve marş dişlisi
zarar görür.
Marşa basıldığında marş motoru dönmez,
korna da çalmaz ise sorun aküde-kutup
başlarında olabilir.
Akü başka bir aküyle takviye yapılacaksa
her iki akünün (+) kutup başları (+)
kutup başlarıyla, (-) kutup başları
ise (-) kutup başlarıyla birleştirilir.
Her iki akünün de voltajı aynı olmalıdır.
Dijital göstergeli araçlarda akü takviyesi
yapılmaz.
Marşa basma süresi 10-15 saniyedir.
Fazla basılırsa akü biter.
Marş yapıldığında tık diye bir ses gelip,
marş motoru çalışmıyorsa akü kutup başları
gevşek olabilir.
Vantilatör kayışı hareketini volant
kasnağından alır ve pervaneyi -devirdaim
pompasını- şarj dinamosunu çalıştırır.
Kayış koparsa vantilatör pervanesi -
devirdaim pompası ve şarj dinamosu hareket.
ŞARJ
SİSTEMİ
Şarj sistemi, motor çalışmaya
başladığı andan itibaren aracın elektrik
ihtiyacını karşılar ve aküyü şarj eder.
Şarj sisteminin parçaları:
alternatör,
konjektör (regülatör),
şarj lambası,
vantilatör kayışıdır.
Alternatör, krank mili kasnağından
vantilatör kayışı ile aldığı mekanik
enerjiyi elektrik enerjisine çevirir.
Bazı araçlarda alternatör değil, şarj
dinamosu bulunur.
Konjektör (regülatör), alternatörün
ürettiği elektriğin volt ve akımını
ayarlar. Aracın devri arttıkça alternatörden
çıkan akım ve voltajı ayarlar, tesisata
ve aküye gönderir.
Şarj lambası, şarj sisteminin
çalışmadığını ikaz eder. Yani alternatör,
konjektör vs. arızasını belirtir.
Bir araç için gerekli elektrik enerjisini
şarj sistemi sağlar.
Akü, motor çalışmazken ışık ve özel
elektrikli alıcılatrı besler.
Vantilatör kayışı çok sıkı ise alternatör
yatakları bozulabilir.
Vantilatör kayışının koptuğu "ilk olarak"
şarj ikaz lambasından anlaşılır.
Motor çalışırken ayağımızı gaz pedalından
çekince far ışıkları zayıflıyorsa akü
zayıflamış olabilir.
Motor çalıştığı halde şarj ikaz lambası
yanıyorsa vantilatör kayışı gevşek olabilir
ya da alternatör kablo bağlantıları
gevşek veya alternatör kömürü aşınmış
olabilir.
Aracın durdurulup kontağın hemen
kapatılması gereken hallerden bazıları:
- Şarj ikaz lambasının yanması.
- Motordan ani bir sarsıntı ya da ses
gelmesi.
- Yağ lambalarının yanmasıdır.
Konjektör ayarı bozuksa akünün su kaybı
çok olur.
Araçta ampuller sık sık patlıyorsa veya
akü su kaybı fazlaysa veya konjektör
arızalı olabilir.
Marşa basılıp motor çalıştığında şarj
ikaz lambası sönmelidir.
AYDINLATMA VE İKAZ SİSTEMİ
Aydınlatma sisteminde, sigortalar,
kablolar, farlar, park lambası, sis
lambası, plaka lambası, gösterge lambası,
iç aydınlatma lambası, bagaj aydınlatma
lambası, gibi lambalar vardır.
İkaz sisteminde, sinyaller, fren
ikaz lambaları, geri vites lambası,
korna bulunur.
Her elektrik elemanı gibi araçlarda
bulunan aydınlatma ve ikaz sistemi
gibi elektrikli devrelerde de:
akü, kablolar, kablo bağlantıları, sigortalar,
açma kapama düğmeleri ya da kolları,
ve alıcı olarak da ampuller bulunmaktadır.
Bu sistemlerin en önemli arızaları:
kısa devre,
kablo kopukluğu,
akü bitmesi,
akü kutup başı oksitlenmesi veya akü
kutup başı gevşekliği,
ampul yanması,
sigorta atması,
anahtarların arızalanmasıdır.
Fren müşiri ikaz sisteminin bir parçasıdır.
Farlardan bir kısmı ya da hiçbiriyanmıyorsa,
sigortası atık olabilir.
Flaşör arızalanınca sinyal lambası
yanmaz.
Sigortalar atıksa bunun yerine aynı
amperde sigorta takılır.
Far anahtarı bozuksa farlar yanmaz.
Isı göstergesi çalışmıyorsa, ısı göstergesi
müşiri arızalı olabilir.
Aracın fren lambaları yanmıyorsa, fren
müşiri arızalı olabilir.
Fren lambalarından biri yanmıyorsa,
yanmayan lambanın ampulu yanmış olabilir.
Farların bakımı yapılırken, far ayarı
yapılır.
Farlardan biri sönük yanıyorsa far kablo
bağlantısı gevşemiş veya paslanmış olabilir.
Sigortanın görevi, kısa devre olduğunda
sistemi korumaktır.
GÜÇ AKTARMA ORGANLARI
Güç aktarma organları sırasıyla:
Debriyaj, vites kutusu, şaft, diferansiyel,
akslar, tekerleklerdir.
Difarensiyelin görevi, gücü arttırmak,
kendine gelen hareketi 90 derece kırıp
akslar yardımıyla tekerleklere iletmek,
virajlarda içteki tekerleği az, dıştakini
fazla döndürerek kolay ve rahat viraj
almayı temin etmektir.
Kavrama (debriyaj) motorla vites
kutusu arasındaki irtibatı keserek vites
değiştirme olanağı sağlayan aktarma
organıdır.
Akslar, diferansiyelin hareketini
tekerleklere iletirler.
Vites kutusu, aracın hızını ve gücünü
ayarlar.
Araç hareket halindeyken ayağımız debriyaj
pedalı üzerinde devamlı durursa debriyaj
balatası aşınır.
Aracın ilk çalışması esnasında bir miktar
gaz verildikten sonra debriyaj pedalına
sonuna kadar basmanın faydası vardır.
Debriyaj balatası yağlanırsa debriyaj
kaçırır. Debriyaj teli koparsa araç
vitese geçmez.
Vites değiştirirken debriyaj pedalına
basılır.
Araç geri vitese takılmak istendiğinde
takılmıyorsa, debriyaj pedalından ayak
çekilip yeniden basılır.
Aktarma organlarında yağ olarak, dişli
yağı kullanılır.
Vites değiştirirken ses geliyorsa, debriyaja
tam basılmamıştır.
Ani ve sert duruş kalkış yapmak debriyaj
balatasını sıyırabilir.
Vites kutusu bakımı yapılırken yağa
ve yağ kaçağına dikkat edilir.
LASTİKLER
Lastiklerin yeri, her altı ayda bir
ya da her 10.000 km'de yer değiştirilerek
aşınmalar denklenmelidir.
Lastiklerdeki ağırlık dengesinin bozukluğu
demek olan balans oluşursa araçta titreşim
oluşur. Bu titreşimler en çok direksiyon
simidinde hissedilir.
Lastik değiştirilirken kriko takılınca
el freni çekili olmalıdır.
Lastiklere normalden az hava basılırsa
lastikler sürekli olarak ortadan aşınırlar
ve araç titrer. Aracın lastikleri araca
binileceği zaman kontrol edilir.
Dubleks lastik iç lastiği olmayan lastiktir.
Karlı havalarda zincir çekici tekerlerin
ikisine de takılır.
Isınmadan dolayı lastik hava basıncı
artmışsa hiçbirşey yapılamaz.
Latiklerin üzerindeki rakamlar lastik
ebatlerını belirtir.
Bir tekere dubleks, diğer tekere şamyelli
lastik takılırsa araç bir tarafa çeker.
Bijonların temizliği kuru bezle yapılır.
FRENLER
Araçta el freni duran aracı sabitlemek
için kullanılır. El freni kopmuş ise
el freni tutmaz. El freni çekili durumda
unutulup yola devam edilirse kampanalar
ısınır ve fren tutmaz.
Araç üzerinde 3 tip fren bulunur:
-Motor freni (kompresyon freni)
-Ayak freni
-El freni
Ayak freni 3 tiptir:
-Hidrolik fren
-Havalı fren
-Karma fren
Fren sisteminin bazı parçaları şunlardır:
-Fren pedalı
-Merkez pompası
-Fren boruları
-Tekerlek silindirleri
-Fren diski
-Fren balatası
-Kampanalar
-Fren ayar sistemleri
Havalı frenli bir araçta üsttekilere
ilaveten hava tüpü ve kompresör bulunur.
ABS frenin avantajları, frenlerken
direksiyon hakimiyetini bozmaması ve
fren mesafesini kısaltmasıdır.
Fren yapılmasına rağmen aracın hızı
azalmıyorsa, fren hidroliği yok
veya azalmış hatta fren ayarları gecşek
olabilir. Fren sistemine yağ sızmış
olabilir. Fren sisteminde kaçak olabilir.
Soğuk havalarda el freni çekil durumda
bırakılırsa fren balataları donarak
yapışır.
Fren sisteminde hidrolik azalmışsa hidrolik
yağı ile takviye edilir.
Ayak frenine basıldığında ön ve arka
tekerlekler birlikte durur.
Araç çalışıyor fakat hareket ettirilemiyorsa
el freni çekik olabilir.
Aracın kampanaları aşırı ısınmışsa fren
ayarları bozuk olabilir.
Ön lastiklerin biri yeni biri eskiyse
frenlerken araç bir tarafa çeker.
Westinghouse tipi frenli bir arabada
hareket halinde iken motor stop ettirilirse
asla fren tutmaz.
Hava frenli araçta hava basınç göstergesi
basınç göstermiyorsa araç olduğu
yerden kaldırılamaz.
ÖN
DÜZEN SİSTEMİ
Ön düzen sistemi, aracın dönüşünü
sağlar. Direksiyon simidi, direksiyon
mili, sonsuz dişli, sektör dişli, rot,
eğri rot, kısa rot, rotbaşı bu sistemin
bazı parçalarıdır.
Direksiyon kutusu yağı kontrol
edilmelidir. Araçta çekme, gezme vs.
varsa servise gidilmelidir. Kamber/
Kaster/ King-pim/ rot ve direksiyon
kutusu ayarları gibi ayarları vardır.
Ayarsızlık ve dişlilerin aşınması, direksiyon
boşluğu artırır.
Ayrıca rot başlarının aşınması ile direksiyon
kutusu arızaları da direksiyon boşluğunu
artırır.
Ön düzen ayarları bozuksa ön lastikler
içten ve dıştan aşınır.
Direksiyon zor dönüyorsa lastik hava
basıncı normalden azdır.
SÜSPANSİYON SİSTEMİ
Süspansiyon sistemi, araç tekerlerinin
aracın şasi ve gövdesiyle birleştirildiği
sistemdir. Yaylar (helezon yay), yaprak
yaylar (makaslar) ve amortisörlerden
oluşur.
Helezon yaylar otomobil türü araçlarda
makaslar ise genellikle ağır hizmet
araçlarında kullanılır.
Yaylar, yoldan gelen darbe titreşimleri
üzerine alır. Yayların salınımını amortisör
kontrol eder.
BAKIMLAR
Günlük bakımda motorun yağına,
suyuna, fren hidroliğine, yakıtına,
lastik hava basınçlarına, ışık ve ikaz
sistemlerine bakılır.
Haftalık bakımda vantilatör
kayışı gerginliği, akü bakımı yapılır.
Akü bakımı yaparken akü dış yüzeylerinin
ve kutup başlarındaki oksitlerin sodalı
su ve sıcak su ile temizlenmesine, plakaların
1 cm üzerine kadar saf su ilave edilmesine,
eleman kapak deliklerinin açık tutulmasına,
kışın akü donmasın diye akü tam şarj
ettirilir, dijital göstergeli araçta
asla akü takviyesi yapılmaz.
Akü kendiliğinden boşanıyorsa akünün
üst kısmında pislik birikmiştir.
Kısa devreden dolayı yangın olursa akü
kutup başları çıkarılır.
Akü 2 kutp başı arasında her iki kutup
başına değen bir madeni parça konsa
akü kısa devre olup patlar.
Yağlı tip hava filtresinin bakımı yapılırken
sökülen parçalar gaz yağı ile temizlenir.
Yeni bir araçta 0-2000 km arası ilk
kullanım süresine rodaj denir. Rodaj
süresi çalışan parçaların birbiriyle
alışma süresidir. Rodaj süresince aşırı
sürat yapılmaz, ani duruş kalkış yapılmaz,
motor tam güç konumunda çalıştırılmaz,
uzun süre sabit hızda gidilmez.
DİZEL MOTORA AİT BAZI BİLGİLER
Dizel motorlarda silindire sadec
hava doldurulur ve yanma sıkıştırılmış
havanın üzerine enjektörden yakıt püskürtülmesiyle
sağlanır.
Dizel motorların yakıt sisteminde günlük
yaplacak işlerden biri mazot-su
ayırıcısı veya filtre ya da yakıt deposundan
yakıt sisteminin suyunun alınmasıdır.
Dizel motorlarda yanma enjektörden yakıt
püskürtmekle olur. Enjektörler kendilerine
enjeksyon pompasından gelen mazotu silindirlerdeki
sıkıştırılmış havanın içine püskürterek
yanmayı sağlarlar.
Enjeksyon pompası, besleme pompası ile
depodan gelen yakıtı basınçlı olarak
enjektörlere yollar.
Dizel motorun çalışmamasının bir nedeni,
hava yapmış olmasıdır. Hava yapmanın
nedenleri:
-yakıtın bitmesi,
-boru ve rekorların gevşemesi,
-yakıt borularının sökülmesi,
-filtrenin temizlenmesi veya değişmesidir.
Dizel motorlarda egzost dumanı siyah
çıkıyorsa yakıt pompasına, enjektöre
ve hava filtresine bakılır. Ayrıca dizel
motorlarda marş yapıldığında marş motoru
dönüyor ancak motor çalışmıyorsa yakıt
filtresi de takılı olabilir.
Özellikle soğuk havalarda dizel
motoru kolay çalıştırabilmek için kızdırma
bujileri kulanılır.
|